Koogerkerk.nl

Dominee S.P. Heringa (1859-1885)

Dominee Simon Petrus Heringa werd op 29 oktober 1830 te Berlikum (N.Br.) geboren en overleed te Purmerland op 22 november 1895. Hij kwam uit een echt domineesgezin, want zowel zijn tweelingbroer Koenraad, als hun beider vader, ook een Koenraad, waren predikant. Zijn tweelingbroer overleed als emeritus predikant van Groenloo op 20 december 1904. Simon Petrus studeerde in Utrecht en was eerst (30 mei 1856) hulpprediker te Hellendoorn, ook korte tijd te Sneek, daarna kwam hij naar Zuidscharwoude op 11 september 1859. Hier verbleef hij ruim 25 jaar tot hij op 6 april 1885 vertrok naar Renesse waar hij slechts korte tijd verbleef, want op 11 september 1887 werd hij benoemd tot predikant in zijn laatste standplaats Purmerland. Heringa was, na voltooiing van zijn studie theologie, proponent. Dat is een oud woord voor iemand, die na aflegging van een kerkelijk examen beroepbaar is verklaard. Hij/zij mag zich dan proponeren, dat wil zeggen, voorstellen in de kerken. Vandaag de dag spreekt men van kandidaat.

Reeds twee jaar na zijn intrede te Zuid-Scharwoude zag Heringa kans om op 7 november 1861 te promoveren tot doctor in de theologie op het onderwerp: Specimen historico-theologicum de Hermanno Witsio theologo biblico. (Amst. 1861).  Drie weken na zijn promotie, op 20 november 1861, trad hij in het huwelijk met Jacoba Hulst uit Oosterblokker. Hij schreef een verhandeling over Ferdinand Christiaan Baur: Volledig en kritisch overzicht van zijn werkzaamheden op theologisch gebied (1669) opgenomen in de Verhandelingen van Teyler's  Godgeleerd Genootschap. Dit overzicht werd door genoemd Genootschap met goud bekroond in 1870. Heringa schreef voorts: [met D. Lodeesen] "Geschiedenis van Jezus' tijd en tijdgenooten", bewerkt naar het Hoogduits (Amst. 1868-1872). Een andere publicatie was: "Uit alle werelddelen. Schetsen en tafereelen uit de natuur en het volksleven, nihilisme, Jodenverzorging, emigratie ...." (Amst. 1882-83), afl. 1 tot 7.

Ds. S. P. Heringa was dus in 1858 benoemd als predikant in de hervormde gemeente van Broek en Zuid-Scharwoude, die toen één kerkelijke gemeente vormden. Zijn voorganger ds. Johannes Bouritius van Lon was in het jaar daaraan voorafgaand overleden. Broek en Zuid-Scharwoude verschilden nogal in opvatting over de leer. De Broekers waren uitgesproken orthodox in de leer en zij zagen in ds. Heringa een man met naar hun smaak te veel vrijzinnige ideeën. Het veroorzaakte veel onmin en geharrewar over van alles en nog wat tussen beide dorpsgemeenschappen. De gemoederen liepen dermate hoog op dat tenslotte besloten werd om de kerkelijke gemeenschappen te splitsten. De akte hiervoor werd bij Koninklijk Besluit bekrachtigd op 16 april 1859 waarna ds. S. P. Heringa predikant werd in Zuid-Scharwoude. In Broek werd vervolgens de behoudende predikant ds. van Lingen benoemd. Zo kregen beide dorpen de predikant van hun voorkeur. (zie ook het hier getoonde Predikantenbord in de kerk):

Broek op Langedijk zag de breuk met Zuid-Scharwoude als een nieuw begin van zelfstandigheid. Het naambord van predikanten dat daar nu in de kerk hangt is er een sprekend voorbeeld van. De lijst begint namelijk pas in 1859 met ds. van Lingen.

Op 21 april 2009 bezocht een kleindochter (uit Bennekom) van ds. Heringa de kerk.